Trận mở màn mang tầm chiến lược

2 giờ sáng 10-3-1975, chấp hành mệnh lệnh của Bộ Tư lệnh chiến dịch, Trung đoàn đặc công 198 bất ngờ nổ súng tiến công khu kho Mai Hắc Đế, sân bay thị xã Buôn Ma Thuột và hậu cứ Trung đoàn 53 ngụy, mở đầu cho Chiến dịch Tây Nguyên. 11 giờ ngày 11-3, Sư đoàn 316 và các lực lượng phối thuộc đã bắt sống Bộ chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Ta làm chủ thị xã Buôn Ma Thuột sau 32 giờ tiến công dũng mãnh… Trong ký ức hai vị tướng, nguyên là những cán bộ trực tiếp chỉ huy, chiến đấu tại chiến trường Tây Nguyên mà chúng tôi đã gặp, khí thế “Thần tốc – Quyết thắng” 35 năm về trước như vẫn chưa hề nguôi.

Ngôi nhà của Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, nguyên Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên nằm khiêm nhường phía sau đường Hoàng Hoa Thám. Ông đã hơn 80 tuổi. Suốt 35 năm qua ký ức về trận mở màn, về Chiến dịch Tây Nguyên vẫn còn nóng hổi trong ông. Giọng xứ Nghệ rõ ràng, khúc chiết, ông khẳng định:

– Thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên mang tầm chiến lược, vượt qua cả ý nghĩa thắng lợi của một chiến dịch bởi nó tạo bước ngoặt quan trọng cho giai đoạn kết thúc chiến tranh. Thế trận phòng ngự của địch bị phá vỡ, tạo sự chia cắt giữa đồng bằng với Tây Nguyên, uy hiếp trực tiếp Nam Bộ. Chính từ thắng lợi của chiến dịch Tây Nguyên, ta quyết định chuyển nhanh thời gian Tổng tiến công chiến lược trong mùa khô 1975. Thắng lợi này cho thấy khả năng hạ quyết tấm chiến lược là sự quyết đoán, sáng tạo của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương…

Quân giải phóng làm chủ sân bay Hòa Bình, thị xã Buôn Ma Thuột

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước nhắc lại những ngày tháng không thể nào quên. Tháng 9-1974, khi đang là Tham mưu phó mặt trận, ông được vinh dự ra Hà Nội trực tiếp gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Đại tướng Văn Tiến Dũng nhận nhiệm vụ chuẩn bị mở chiến dịch. Trở lại Tây Nguyên, ông cùng các đồng chí trong Bộ tư lệnh xây dựng kế hoạch. Nhớ lại những ngày đó, đôi mắt ông dường như ngấn lệ khi nhắc tới các cán bộ lãnh đạo, chỉ huy lúc đó mà ông gọi là “những người thầy, người anh” như Chu Huy Mân, Hoàng Minh Thảo, Vũ Lăng, Đặng Vũ Hiệp… Ông nói: “Ngày ấy chúng tôi chỉ ngủ ngồi, ngày đi trinh sát, đêm về chụm đầu vào nhau dưới hầm bàn bạc công việc chứ không phải “việc của ai người ấy lo”. Ai biết việc gì, giúp đỡ nhau việc ấy, tất cả đều náo nức, tràn đầy quyết tâm cho trận đánh mở màn. Trong tổ chức và thực hành Chiến dịch Tây Nguyên, chúng ta đã kế thừa, phát huy cao độ nghệ thuật tạo thế, nghi binh và lừa địch-điều mà khi đã thất bại, đối phương buộc phải “tâm phục, khẩu phục”.

Ông kể lại: Để tạo bí mật, bất ngờ cho chiến dịch, từ đầu năm 1975, bộ đội chủ lực của ta ở Tây Nguyên đã tiến hành kế hoạch nghi binh rất tài tình. Để thu hút sự chú ý, đối phó của địch ở Bắc Tây Nguyên, Sư đoàn 968 đánh tiêu diệt chốt Mỹ, Đồn Tám và một số cứ điểm ở phía Tây Plei-cu, uy hiếp quận lỵ Thanh An, căn cứ Thanh Bình. Ở phía Đông An Khê, Sư đoàn 3 đánh cắt đường 19 và một số vị trí của địch từ An Khê đến Bình Khê… Vì vậy, cho đến đầu tháng 3-1975, địch chưa phát hiện ta sẽ tấn công Buôn Ma Thuột. Chúng còn đưa Trung đoàn 45 ở Đắc Lắc ra Plei-cu đối phó với chủ lực của ta ở Bắc Tây Nguyên. Thế trận tiến công nhờ vậy gặp thuận lợi… Vào 2 giờ ngày 10-3, quân ta bắt đầu tiến công Buôn Ma Thuột. Ngày 11-3-1975, bộ binh, xe tăng, trọng pháo của ta tập trung đánh mạnh vào Sư đoàn 23 của địch. Chúng chống trả quyết liệt nhưng gần 11 giờ, ta đã làm chủ các mục tiêu, bắt sống tên Tỉnh trưởng Đắc Lắc và tên Sư đoàn phó Sư đoàn 23, làm chủ hoàn toàn thị xã.

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước kể nhiều về những chiến sĩ trực tiếp cầm súng trên chiến trường. Đó là những cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn 316, Sư đoàn 10, Trung đoàn 198, Trung đoàn 25… Họ đã chiến đấu vô cùng dũng cảm, mưu trí. Được quân và dân các dân tộc trên địa bàn hết lòng giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi, họ đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của chiến dịch. Đó là nền tảng để cả dân tộc ta giành thắng lợi trọn vẹn vào ngày 30-4-1975.

Chúng tôi đến căn nhà số 5C, B11 ngõ 34A Trần Phú, Hà Nội gặp và hỏi chuyện Trung tướng Khuất Duy Tiến, nguyên Trưởng phòng Tác chiến Mặt trận Tây Nguyên. Tuổi đã ngoài 80, mái tóc trắng như cước, nhưng vị tướng già vẫn khoẻ mạnh, minh mẫn… Rót chén trà xanh mời khách, rồi ông tâm sự:

– 35 năm đã trôi qua nhưng những kỷ niệm chiến thắng Buôn Ma Thuột trong tôi không lúc nào phai mờ. Tháng 8-1974, tôi đang giữ cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64 thuộc Sư đoàn 320 thì được trên điều động về làm Trưởng phòng Tác chiến Mặt trận Tây Nguyên. Cảm giác của tôi lúc đó thật đặc biệt. Tôi vinh dự ở bộ phận xây dựng kế hoạch tác chiến của Chiến dịch Tây Nguyên (mang tên “Kế hoạch chiến dịch 275”) trong đó có kế hoạch nghi binh, lừa địch. Để giữ bí mật tuyệt đối, chỉ có đồng chí Vũ Lăng – Phó tư lệnh Mặt trận Tây nguyên được biết kế hoạch này. Trong khi ta điều 2 sư đoàn chủ lực là Sư đoàn 320 và Sư đoàn 10 từ Bắc Tây Nguyên xuống

Nam Tây Nguyên, điều Sư đoàn 316 từ miền Bắc vào Nam Tây Nguyên để chuẩn bị tiến công Buôn Ma Thuột thì đối phương vẫn tin rằng ta sẽ đánh vào Bắc Tây Nguyên, vì vậy phần lớn quân chủ lực của chúng bị thu hút và giam chân ở đây… Chiến thắng Buôn Ma Thuột là một trận đánh đạt hiệu quả cao. Nguyên nhân thắng lợi, ngoài sự chỉ đạo chiến lược của Trung ương Đảng, còn là do ta áp dụng thành công nghệ thuật nghi binh, lừa địch trên chiến trường. Chúng ta đã rất sáng tạo trong cách đánh, tung ra đòn rất “hiểm”, tập trung lực lượng đột kích mạnh đánh thọc sâu vào sở chỉ huy khiến địch hoàn toàn bất ngờ. Ngoài ra, ta còn có phương án và tổ chức đánh địch phản kích kịp thời.”

Nhớ lại Chiến dịch Tây Nguyên và trận mở màn Buôn Ma Thuột ngày ấy, cả hai vị tướng đều cho rằng: Quyết tâm chiến lược và sự lựa chọn đúng thời cơ lịch sử, chọn đúng điểm quyết chiến chiến lược, tập trung cao độ binh, hỏa lực khi tiến công, có cách đánh linh hoạt, tài tình, chia cắt địch từ xa, hiệp đồng binh chủng chặt chẽ, tấn công địch liên tục bằng các trận then chốt… là những bài học lớn về nghệ thuật quân sự còn nguyên giá trị cho chúng ta hôm nay và mãi mãi về sau.

Nhóm PV Quốc phòng – An ninh

Đã đóng bình luận.
%d bloggers like this: