Thế trận hợp vây lớn, chia cắt hiểm

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng khẳng định giá trị lịch sử về sự phát triển, hoàn thiện của nghệ thuật chiến dịch, góp phần làm phong phú kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam. Đây là chiến dịch tiến công lớn nhất, vượt hẳn các chiến dịch lớn trước đó cả về quy mô lực lượng, cường độ và tốc độ tiến công, nội dung tác chiến hiệp đồng quân, binh chủng và mức độ hoàn thành triệt để nhiệm vụ chiến lược cũng như mục đích chính trị của chiến tranh cách mạng Việt Nam.

Nữ du kích dẫn đường cho xe tăng Quân giải phóng tiến vào Sài Gòn. Ảnh tư liệu

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, trong một thời gian rất ngắn, ta đã tập trung lực lượng quân sự lớn chưa từng có, tạo ưu thế áp đảo, tiêu diệt và làm tan rã nhanh chóng tập đoàn phòng ngự lớn của địch tại trung tâm đầu não của chúng; đã sử dụng 5 quân đoàn chủ lực và các lực lượng dự bị chiến lược, các quân chủng, binh chủng và lực lượng tại chỗ ở Nam Bộ, hình thành thế trận bao vây lớn, chia cắt hiểm, đưa cả tập đoàn phòng ngự của địch vào tình thế bị bao vây chặt trên tất cả các hướng. Với thế trận tiến công áp đảo này, ta đã tạo được một trong những điều kiện cơ bản để thắng nhanh, đẩy địch tan vỡ rất nhanh. Ta đã kết hợp chặt chẽ việc tập trung lực lượng ưu thế tiêu diệt các sư đoàn chủ lực cơ động của địch ở tuyến phòng thủ vòng ngoài và thọc sâu bằng binh đoàn đột kích lớn, cơ giới hóa vào trung tâm thành phố, đánh chiếm các mục tiêu quan trọng then chốt nhất như: Dinh Độc Lập, Bộ Tổng tham mưu ngụy… Đây là sự sáng tạo trong vận dụng cách đánh chiến dịch của ta, khác hẳn với mọi cách đánh chiến dịch tiến công trước đó. Ta đã kết hợp ngoài đánh vào, trong đánh ra, kết hợp quả đấm mạnh của các binh đoàn chủ lực với đánh nhỏ, hiểm của các lực lượng địa phương, làm cho địch bị phân tán, chia cắt, tổ chức phòng ngự của chúng mất hiệu lực và nhanh chóng tan vỡ.

Chiến dịch Hồ Chí Minh có những phát triển mới về lý luận. Trước hết, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương nắm bắt đúng thời cơ chiến lược, hạ quyết tâm chiến dịch chính xác, kịp thời; tăng cường sự lãnh đạo tại chỗ của Bộ Chính trị đối với chiến dịch. Trước khi bước vào chiến dịch ta đã có một thế trận chiến tranh nhân dân phát triển đến trình độ cao. Đó là thế trận của hai lực lượng, ba thứ quân, thế trận bảo đảm cho thực hiện hai đòn tiến công chiến lược là tiến công quân sự và nổi dậy của quần chúng. Bằng một loạt các hoạt động quân sự trước chiến dịch, ta đã tạo được thế bao vây chia cắt Sài Gòn, lập được hành lang chiến lược nối từ hậu phương trực tiếp đến chiến trường, ngày càng mở rộng và hoàn chỉnh. Các lực lượng ba thứ quân đứng chân được ở những vị trí xung yếu. Bằng các đòn quân sự trước chiến dịch trên toàn Miền, ta đã làm suy giảm lực lượng địch, chia cắt chiến lược giữa đồng bằng sông Cửu Long và Sài Gòn. Để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược, ta đã xây dựng các binh đoàn chủ lực mạnh, đạt tỷ lệ áp đảo (1,7/1 với chủ lực và 3/1 với số đơn vị tập trung). Về binh khí kỹ thuật ta đã tập trung gấp nhiều lần. Về lực lượng nổi dậy ta đã tăng cường hàng nghìn cán bộ, đảng viên và quần chúng nòng cốt… Rõ ràng cả thế và lực ta đều áp đảo.

Bộ tư lệnh chiến dịch xác định cách đánh chiến dịch, chiến thuật trong chiến dịch rất linh hoạt và sáng tạo. Đó là kết hợp với thế trận đã được chuẩn bị trước, hình thành thế trận hợp vây lớn, chia cắt hiểm, kết hợp chặt chẽ và phát huy cao độ uy lực của các binh đoàn chủ lực, của LLVT tại chỗ và nổi dậy của quần chúng. Dùng từng bộ phận lực lượng thích hợp trên từng hướng, bao vây chia cắt, chặn giữ quân địch, không cho chúng rút chạy về Sài Gòn; tiêu diệt và làm tan rã tại chỗ các sư đoàn bộ binh phòng thủ vòng ngoài của địch, đồng thời sử dụng một lực lượng chủ lực cùng lực lượng tại chỗ đánh chiếm các địa bàn then chốt ở vùng ven, mở đường cho các đơn vị được cơ giới hóa, trang bị mạnh, đánh địch trong hành tiến, thọc sâu theo các trục đường, nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu chủ yếu, tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ tập đoàn phòng ngự lớn của địch tại trung tâm đầu não của chúng.

Chiến dịch Hồ Chí Minh là điển hình về sự hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng, cả binh chủng và quân chủng; kết hợp trên quy mô lớn ba mũi giáp công, tiến công quân sự với nổi dậy của quần chúng. Thắng lợi của chiến dịch không chỉ đánh dấu bước phát triển, hoàn thiện về nghệ thuật chiến dịch, mà còn để lại những bài học kinh nghiệm quý về nghệ thuật tổ chức và thực hành các chiến dịch trong điều kiện tác chiến mới.

Thạc sĩ Phạm Quang Minh

Đã đóng bình luận.
%d bloggers like this: