“Chiến dịch Hồ Chí Minh” giữa lòng Paris (kỳ 5):

“Chúng tôi đúng khi ủng hộ VN!”

TT – Ngày 27-4 tôi được điện của ban liên lạc đối ngoại Trung ương Đảng thông báo tôi được nhà cử làm đại diện của Đảng Lao động VN dự lễ tang của ông Jacques Duclos, ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Pháp, vừa từ trần. Ông J.Duclos là một lãnh tụ nổi tiếng của Đảng Cộng sản Pháp từ trước Chiến tranh thế giới thứ hai.

Biểu tình ngày 1-5-1975 mừng VN toàn thắng – Ảnh tư liệu

Lễ tang của một đảng viên Đảng Cộng sản Pháp

Trong thời kỳ nước Pháp bị phát xít Đức chiếm đóng, ông là người lãnh đạo số một của Đảng Cộng sản Pháp ở lại vùng tạm chiếm, trực tiếp lãnh đạo các lực lượng vũ trang thuộc Đảng Cộng sản, cùng hợp tác với các đảng chính trị khác chống phát xít Đức và với lực lượng kháng chiến thuộc tướng De Gaulle lãnh đạo, cho nên ông có uy tín rất lớn trong nước Pháp.

Ông còn nổi tiếng là nhà hùng biện tại Quốc hội Pháp và tác giả của nhiều sách về Cách mạng Pháp. Do vậy đám tang của ông J.Duclos không phải chỉ riêng của Đảng Cộng sản Pháp, mà chính quyền Pháp cũng coi là tổn thất chung của nước Pháp. Các Đảng Cộng sản và công nhân trên thế giới đã cử 39 đoàn đại biểu đến dự, nhiều đoàn do lãnh đạo cao nhất của các đảng dẫn đầu, như Đảng Cộng sản Tây Ban Nha, Ý, Bồ Đào Nha, Liên Xô…

Do tình hình trong nước, Đảng Lao động VN không thể cử đoàn từ trong nước sang và đã cử tôi thay mặt Trung ương Đảng ta dự.

Có một kỷ niệm hơi độc đáo “phi lễ tân” đã xảy ra hai lần với vợ chồng tôi tại Bỉ.

Lần thứ nhất là trong cuộc chiêu đãi của nhà vua và hoàng hậu mời vợ chồng các đại sứ mới có ngoại giao đoàn và các chính khách Bỉ tham dự.

Khi hỏi chuyện vợ tôi về gia đình chúng tôi, vợ tôi trả lời là có con lớn đang là sinh viên đại học, nhà vua có một cách hỏi lại rất khác thường: “Xin bà đại sứ có thể cho tôi biết tuổi thật của bà được không?”.

Vợ tôi đã trả lời trong lúc nhiều người dự chiêu đãi vây quanh nhà vua, hoàng hậu và vợ chồng tôi. Nghe xong nhà vua nói to: “Thế là bà đại sứ hơn tôi 2 tuổi và bà là chị của tôi đấy”. Từ đó nhiều bạn bè Bỉ và một số nước bạn hay nói vui gọi vợ tôi là bà chị của vua Bỉ.

Lần thứ hai, sau cuộc chiêu đãi quốc khánh Bỉ tháng 7-1975, hơn hai tháng sau khi ta giải phóng miền Nam, quan khách đứng xếp hàng dài chào tạm biệt nhà vua và hoàng hậu.

Vợ chồng tôi nghĩ rằng nếu xếp hàng lâu thì mệt vì sau đó phải đi về Pairs ngay nên đã đến một góc phòng ngồi chờ khi quan khách về gần hết mới đến xếp hàng.

Nào ngờ nhà vua trông thấy và đã cùng hoàng hậu đến tận góc phòng chỗ vợ chồng chúng tôi ngồi chờ để hỏi thăm.

Đây không phải là cảm tình của nhà vua và hoàng hậu với riêng cá nhân chúng tôi, mà là các vị bộc lộ cảm tình với dân tộc VN anh hùng đã làm được việc mà bạn cảm phục và muốn biểu hiện điều đó qua việc đối xử với người đại diện của dân tộc VN.

Đoàn đưa tang đã đi từ trụ sở của Trung ương Đảng Cộng sản Pháp tại quảng trường “Đại tá Fabien” về nghĩa địa “Đức cha Lachaise”, và Jacques Duclos được mai táng cạnh mộ các lãnh tụ nổi tiếng của Đảng Cộng sản như Maurice Thorez, Marcel Cachin – là những người đều đã quen thân với Bác Hồ ở Pháp.
Tối 28-4 trước lễ mai táng, Trung ương Đảng Cộng sản Pháp đã tổ chức bữa tiệc cảm ơn các đại biểu quốc tế đến dự. Tôi đã rất ngạc nhiên khi được xếp ngồi ở vị trí khách danh dự số một, trên cả tổng bí thư các đảng khác có mặt.

Đối diện với tôi là chủ tiệc G.Marchais, tổng bí thư Đảng Cộng sản Pháp, bên phải và trái tôi là ông Ponomariev, bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô và bà Dolores Ibaruri, chủ tịch Đảng Cộng sản Tây Ban Nha. Tôi hiểu rằng đại diện Đảng Lao động VN được bố trí ghế khách danh dự một phần là do ông J.Duclos là bạn lớn của VN, nhưng điều quan trọng hơn cả là ở miền Nam VN quân giải phóng đang tiến về Sài Gòn.

Gần cuối bữa tiệc, ông G. Marchais hỏi tôi: “Chúng tôi có thể biến cuộc biểu tình 1-5 năm nay mừng VN toàn thắng hay không? Nếu được, chúng tôi sẽ bảo các đảng bộ của Đảng Cộng sản Pháp và các công đoàn mà chúng tôi có ảnh hưởng chuẩn bị”. Mọi người xung quanh chăm chú chờ câu trả lời của tôi.

Tôi nói: “Theo tôi, có nhiều khả năng quân giải phóng miền Nam sẽ vào Sài Gòn ngày 1-5, nhưng tôi không dám khẳng định 100%. Vì vậy tôi đề nghị Đảng Cộng sản Pháp chuẩn bị theo như các đồng chí dự định là hướng biểu tình mồng 1-5 vào khẩu hiệu mừng VN toàn thắng. Tôi sẽ bám sát tin tức và thông báo kịp thời cho Đảng Cộng sản Pháp. Nếu Sài Gòn được giải phóng ngày 1-5 thì đề nghị các đảng khác nếu có thể được xin cũng giúp đỡ VN theo hướng như Đảng Cộng sản Pháp”.

Mừng VN toàn thắng

Ban cán sự phân công anh em trong hai cơ quan đi tiếp xúc các tổ chức công đoàn ngoài CGT (Tổng liên đoàn Lao động do Đảng Cộng sản Pháp lãnh đạo).

Ở Pháp, các công đoàn đều có hoạt động nhân ngày 1-5 nhưng nhiều năm làm không cùng giờ, địa điểm và khẩu hiệu. Nói chung, các bạn đều có phản ứng thuận lợi khi anh em ta gợi ý, đặc biệt là các bạn cực tả xưa nay rất ít hành động chung với Đảng Cộng sản Pháp và công đoàn của Đảng.

5 giờ sáng 30-4-1975 giờ Paris, sau khi được tin quân ta vào dinh Độc Lập và ông Dương Văn Minh đầu hàng, tôi đã gọi điện thoại cho ủy viên thường trực hôm đó của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Pháp là ông G. Plissonnier.

Được tin tôi báo, ông Plissonnier cho biết nói chung các đảng bộ Đảng Cộng sản Pháp đã chuẩn bị đầy đủ, không có gì cần bổ sung thêm, chỉ cần xác nhận cho các nơi yên tâm và ông nhờ tôi gửi lời chúc mừng đến hai cơ quan của ta.

Về sau tôi được biết trong nội bộ bạn cũng có sự phân công theo dõi tình hình và bạn cũng đều nhận định là quân ta có thể vào Sài Gòn ngày 1-5. Có thể nói rằng cuộc biểu tình ngày 1-5-1975 ở Paris là tuyệt đẹp cho chúng ta. Biểu tình 1-5 là truyền thống của các bạn ở Pháp, nhưng các công đoàn đều có các yêu cầu chính trị riêng và khẩu hiệu riêng tùy tình hình quan hệ giữa các tổ chức công đoàn từng thời kỳ một.

Cuộc biểu tình 1-5-1975 diễu qua các đường phố từ quảng trường La Nation ở gần trung tâm Paris cho đến cửa ô Saint Martin đã có hầu hết các công đoàn và các tổ chức chính trị từ trung tả, tả và cực tả với khẩu hiệu “Mừng VN toàn thắng”. Có bạn đã dùng lối chơi chữ trong khẩu hiệu “V comme Vietnam, V comme Victoire, Vietnam Victoire!” (V là VN, V là thắng lợi, VN – thắng lợi!).

Biểu tình ngày 1-5-1975 mừng VN toàn thắng – Ảnh tư liệu

Ban cán sự cũng đã giao cho ban chấp hành nhóm Việt ngữ huy động toàn bộ lực lượng Liên hiệp Việt kiều tham gia, ngay cả một số người không thuộc Liên hiệp Việt kiều cũng tham gia. Mấy ngày sau chúng tôi được tin tức ở các nước lân cận là các tổ chức tả cũng đã đưa khẩu hiệu mừng VN toàn thắng vào hoạt động ngày 1-5.
Nay nhớ lại tôi thấy quả thật là một sự hợp đồng tuyệt vời giữa trong nước với ngoài nước; giữa các bạn bè thuộc đủ xu hướng ở các nước Tây Âu. Sau ngày 1-5-1975 khi chúng tôi cảm ơn các bạn Pháp về việc này, nhiều người nói: “Chính chúng tôi phải cảm ơn VN vì các bạn đã chứng minh rằng chúng tôi đúng khi ủng hộ các bạn!”.

Sáng 30-4 chúng tôi đã liên lạc với các tổ chức bạn và Việt kiều ở các nước lân cận như Bỉ, Luxembourg, Hà Lan, Tây Đức, Thụy Sĩ, Ý, Tây Ban Nha để báo tin và đề nghị hoạt động ngày 1-5 thì đều được bạn trả lời bạn cũng đã có chủ trương như vậy. Cho nên ngày 1-5-1975 khắp Pháp và Tây Âu là cả một ngày mừng VN thắng lợi hoàn toàn.

Ngày 30-4-1975 tướng Nguyễn Khánh – cựu thủ tướng chính quyền Sài Gòn – đã đến Đại sứ quán VN Dân chủ cộng hòa tại Paris. Một cuộc trò chuyện bất ngờ và cảm động…

VÕ VĂN SUNG

Đã đóng bình luận.
%d bloggers like this: