Những ngày cuối tháng Tư lịch sử

LTS: Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh đã in và phát hành cuốn hồi ký báo chí của nhà báo Trần Thanh Phương (nguyên Phó TBT báo ĐĐK), nhan đề Ngòi bút và cây kéo. Sách chủ yếu nói về những năm tháng ông làm việc ở ba tờ báo: Nhân Dân, Giải phóng và Đại Đoàn Kết. Nhân dịp kỷ niệm 36 năm giải phóng Sài Gòn, giải phóng miền Nam (30/4/1975 – 30/4/2011), Đại Đoàn Kết  xin giới thiệu một số đoạn trong hồi ký đó.

Người dân Sài Gòn đổ ra đường hân hoan chào đón bộ đội giải phóng – Ảnh: TL

Có những giờ phút ấy… (Bài 1)

Cũng may mà tôi công tác tại báo Nhân Dân nên do nghề nghiệp, tôi biết trước được một số tin tức từ miền Nam, từ Sài Gòn ra. Nhưng trong những ngày cuối tháng Tư năm bảy mươi lăm, mọi tin chiến thắng nhanh chóng được phát trên làn sóng đài phát thanh, đăng trên báo chí, trên nhiều bản tin in vội.

Ở Hà Nội, người ta còn viết những dòng tin chiến thắng nóng hổi trên nhiều bảng đen treo ở nơi công cộng. Người ta viết bằng nhiều kiểu chữ to hết cỡ với những màu sắc rực rỡ nhất. Những bản đồ miền Nam được trương lên, phân vạch từng tỉnh, từng thành phố để theo dõi chiến thắng với đường kẻ hình mũi tên chỉ những tuyến đường Quân Giải phóng tiến công địch.

Đậm nét nhất cho việc này là tấm bản đồ khổng lồ treo trước cửa Câu lạc bộ Thống Nhất bên Hồ Gươm- nơi dành cho người miền Nam tập kết. Ở đây, suốt ngày đêm người và người, ánh mắt và ánh mắt đủ mọi lứa tuổi, đủ mọi miền quê phía Nam. Bao nhiêu cặp mắt là bấy nhiêu niềm thiết tha khi nhìn lên tấm bản đồ quê hương lần lượt được giải phóng (tỉnh nào được giải phóng thì sơn màu đỏ). Đối với tôi, chưa bao giờ tôi thấy giá trị của màu đỏ như những ngày này. Sau khi ta giải phóng được giải đất Tây Nguyên, giải phóng Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Nha Trang…, ta tiếp tục chiến đấu quyết liệt với địch ở Xuân Lộc nhiều ngày.

Đêm 29-4-1975, chị Hoa Lý, quê ở Rạch Gía, vợ của nhà báo Hùng Lý, sang gõ cửa phòng tôi, nói như muốn run lên:

– Cậu mang bài nói về Sài Gòn sang tòa soạn ngay, bộ đội chủ lực của mình đã tiến tới các cửa ngõ Sài Gòn rồi! Lẹ lên!

Người tôi cũng run đến nổi gai ốc. Có thật như vậy không? Ai báo cho chị cái tin lớn lao ấy? Dạo Tết Mậu Thân, chúng tôi từng nhận và đưa lên báo không biết bao nhiêu tin tức, bài vở về cuộc chiến đấu của ta trên đường phố Sài Gòn. Nhưng cớ sao hôm nay lòng ai cũng nao nao chờ đón một cái gì khác thường nhưng lại tất yếu ấy. Sắp giải phóng Sài Gòn rồi thật sao?

Thì ra trong những ngày 27, 28 tháng 4 năm 1975, nhiều cán bộ đã thường xuyên liên lạc với Bộ Tổng tư lệnh, với Ban Thống nhất Trung ương và nhiều cơ quan có trách nhiệm khác nên biết ngày giải phóng đã chắc chắn đến nơi. Cho nên lúc bấy giờ có một số gia đình cán bộ rủ nhau đến các cửa hàng bách hóa để mua pháo, có gia đình mua tới 2-3 phong pháo để chờ khi Đài Phát thanh Hà Nội báo tin quân đội ta đã giải phóng Sài Gòn là đốt mừng liền.

Sinh viên, học sinh trường đại học và trung học khẩn trương tập lượt những điệu múa tập thể, những bài hát nói về miền Nam để đón ngày chiến thắng. Tất cả những việc làm đó hình như hoàn toàn chủ động, tự giác một cách thật đẹp đẽ, đáng yêu.

Đêm 29-4, nhiều anh chị em trong tòa soạn báo Nhân Dân chẳng mấy ai ngủ được. Chúng tôi ngồi quanh chiếc đài Sony bốn băng dưới ánh sáng đèn điện Hà Nội, theo dõi tin tức trong Nam, mà điểm mức nhứt là Sài Gòn. Chiếc kim đồng hồ trên tường của phòng thư ký tòa soạn nhích dần đến ngày 30-4. Quây quần bên chiếc bàn ăn, nhiều anh em nhắc lại những món miền Nam, những trái cây Nam Bộ như xoài, sầu riêng, vú sữa, chôm chôm, măng cụt. Chưa bao giờ chúng tôi thấy gần gũi nhau như những ngày này. Nhân dịp này, tôi “quảng cáo” những món đặc sản của xứ sở tôi, anh nào anh nấy trố mắt, lè lưỡi, nghe cứ như trong truyện cổ tích, hoặc chuyện của một nơi nào đó xa lắc. Tôi nói: “Bao giờ giải phóng miền Nam, xin mời các anh vào mũi Cà Mau, quê hương tôi mà thưởng thức những món ăn đơn sơ nhưng đậm đà, hấp dẫn ấy”.

Ai nấy trong chúng tôi thấy miền Nam, thấy Sài Gòn, thấy Cà Mau càng gần gũi hơn bao giờ hết.

Trần Thanh Phương

Đại Đoàn Kết

Đã đóng bình luận.
%d bloggers like this: